location  Δουκίσσης Πλακεντίας 51-55 & Λαρίσης, Αμπελόκηποι  phone  2106465118   call 24 6937647218   envelope  info@mavroeidi-psychologos.gr

Με τον όρο διαταραχές πρόσληψης τροφής εννοούμε την Ψυχογενή Ανορεξία και την Ψυχογενή Βουλιμία. Τα τελευταία χρόνια χρησιμοποιείται και ο όρος Διαταραχή Υπερφαγίας (Binge eating)

Ορισμός υπερφαγίας

Ως υπερφαγία ορίζεται η συμπεριφορά πρόσληψης τροφής η οποία διακρίνεται από τα εξής χαρακτηριστικά:

1. Το άτομο καταναλώνει ποσότητα τροφής μέσα σε μια χρονική περίοδο (π.χ. δύο ωρών) η οποία είναι εμφανώς μεγαλύτερη από αυτήν που θα μπορούσαν να καταναλώσουν οι περισσότεροι άνθρωποι στο ίδιο χρονικό διάστημα και κάτω από όμοιες περιστάσεις.

2. Αίσθηση απώλειας ελέγχου στην κατανάλωση της τροφής κατά την διάρκεια του επεισοδίου (το άτομο νιώθει ότι κατά την διάρκεια του επεισοδίου δεν μπορεί να σταματήσει να τρώει ή νιώθει ότι δεν μπορεί να ελέγξει τι και πώς θα φάει)

Τα επεισόδια υπερφαγίας συνδέονται με τουλάχιστον τρία από τα ακόλουθα:

1. Το άτομο τρώει πολύ πιο γρήγορα από το κανονικό

2. Το άτομο τρώει μέχρι να νιώσει δυσάρεστα πλήρες το στομάχι του

3. Το άτομο τρώει μεγάλες ποσότητες τροφής, ενώ δε νιώθει να πεινάει

4. Το άτομο νιώθει δυσάρεστα που τρώει πολύ και κατά συνέπεια τρώει μόνο του

5. Το άτομο, όταν τρώει υπερβολικά, νιώθει δυσάρεστα με τον εαυτό του, μελαγχολικά και έχει αρκετές ενοχές

Ψυχογενής Βουλιμία

Τα συμπτώματα της Ψυχογενούς Βουλιμίας είναι τα εξής (σύμφωνα με το DSM IV):

» Επαναλαμβανόμενα επεισόδια κρίσεων υπερφαγίας.

» Επαναλαμβανόμενες και ακατάλληλες αντισταθμιστικές συμπεριφορές (όπως η πρόκληση εμετών, η λήψη διουρητικών και καθαρτικών, η νηστεία, η έντονη σωματική άσκηση κ.α) ώστε να μην αυξήσουν το σωματικό τους βάρος.

» Οι δύο παραπάνω συμπεριφορές (η υπερφαγική και η αντισταθμιστική) να διαρκούν για τουλάχιστον τρεις μήνες με συχνότητα τουλάχιστον δύο φορές την εβδομάδα.

» Η αυτοαξιολόγηση επηρεάζεται καθοριστικά από το σχήμα και το βάρος του σώματος.

» Στην παρούσα φάση της διαταραχής δεν πρέπει να πληρούνται τα κριτήρια για ψυχογενή ανορεξία

Υπάρχουν δύο τύποι:

1. Ο καθαρτικός: χρήση αυτοπροκαλούμενων εμετών ή κατάχρηση καθαρτικών, διουρητικών, υποκλυσμών.

2. Ο μη καθαρτικός: νηστεία και έντονη σωματική άσκηση.

Ψυχογενής Ανορεξία

Τα συμπτώματα της ΨΑ είναι τα εξής (σύμφωνα με τo DSM IV):

Άρνηση διατήρησης του σωματικού βάρους στο (ή πάνω από το) κατώτερο όριο φυσιολογικού βάρους σε σχέση με την ηλικία και το ύψος.

Έντονος φόβος αύξησης του βάρους ή πάχυνσης, ακόμα και όταν το άτομο είναι ελλιποβαρές.

Διαταραχή στον τρόπο με τον οποίο το άτομο αντιλαμβάνεται το βάρος και το σχήμα του σώματος, αδικαιολόγητη υπεραξιολόγηση του σωματικού βάρους ή σχήματος, διαταραχή στον τρόπο με τον οποίο το άτομο εκτιμά την εμφάνιση του ή άρνηση της σοβαρότητας του τρέχοντος χαμηλού σωματικού βάρους.

Αμηνόρροια για χρονική περίοδο τουλάχιστον τριών κύκλων.

Υπάρχουν δύο τύποι:

1. Περιοριστικός τύπος: κατά την διάρκεια του τρέχοντος επεισοδίου το άτομο δεν καταφεύγει σε υπερφαγική ή καθαρτική συμπεριφορά. Η διατήρηση του βάρους συνίσταται στην αυστηρή δίαιτα, έντονη γυμναστική ή παράλειψη γευμάτων.

2. Υπερφαγικός-καθαρτικός τύπος: το άτομο εκδηλώνει υπερφαγικά επεισόδια και στην συνέχεια καταφεύγει σε καθαρτικές συμπεριφορές για την διατήρηση του σωματικού βάρους.

Συμπεριφορές, σκέψεις και συναισθήματα που εμφανίζουν τα άτομα με ΔΠΤ.

» Έντονη ενασχόληση με το βάρος και το σχήμα του σώματος.

» Έντονος φόβος ότι θα πάρουν βάρος.

» Μη ρεαλιστική εκτίμηση της εικόνας του σώματός τους και του βάρους τους.

» Σκέψεις αναξιότητας και χαμηλή αυτοεκτίμηση.

» Η αξία του ατόμου καθορίζεται από το σχήμα και το βάρος του σώματος.

» Κοινωνική απομόνωση και κυρίως αποφυγή κοινωνικών καταστάσεων που συνδέονται με το φαγητό.

» Προτιμούν να τρώνε μόνα τους.

» Κρύβουν τροφή.

» Έντονα συναισθήματα ενοχής μετά την κατανάλωση τροφής.

» Καταφεύγουν σε υπερβολική σωματική άσκηση, χρήση καθαρτικών/διουρητικών ή πρόκληση εμετών με στόχο τον έλεγχο του βάρους.

» Συχνές αυστηρές δίαιτες.

» Κατηγοριοποίηση τροφών σε" καλές" και "κακές"ανάλογα με την θερμιδική τους αξία, αποφυγή μεγάλης γκάμας τροφών.

Μη ρεαλιστικές σκέψεις που αφορούν τον εαυτό, το σχήμα και το βάρος του σώματος, τις τροφές, τις συμπεριφορές διατροφής π.χ.:

«είμαι αποτυχημένη»

«οι άλλοι θέλουν να παχύνω γιατί με ζηλεύουν»

«μόνο αν είμαι αδύνατη αξίζω»

«αν το βάρος μου υπερβεί κάποια κιλά, δεν θα μπορέσω να τα χάσω»

«αν φάω, δε θα σταματήσω να τρώω»

«δεν έχω τίποτα να επιδείξω παρά μόνο το σώμα μου»

«αν φάω αυτή την τροφή, θα παχύνω»

«οι υδατάνθρακες παχαίνουν»

«αν φάω και κάνω εμετό, δεν θα παχύνω»

«αν τρως βράδυ, παχαίνεις»

«αν τρως πολλές φορές την ημέρα, παχαίνεις»

Ποιοι παράγοντες ευθύνονται για τις ΔΠΤ και ποιοι παράγοντες τις συντηρούν.

Οι ΔΠΤ είναι σοβαρές διαταραχές με ηλικία έναρξης ακόμα και τα 10 έτη. Συνήθως όμως εμφανίζονται προς τα μέσα ή το τέλος της εφηβείας. Αφορά κυρίως γυναίκες, τα τελευταία όμως χρόνια έχει αρχίσει και παρατηρείται και στους άνδρες. Αυτή η παρατήρηση έχει οδηγήσει πολλούς ειδικούς να αποδίδουν τα αίτια της εμφάνισης των διαταραχών σε περιβαλλοντικούς παράγοντες, με πρωταρχικό την κοινωνική πίεση για ένα αδύνατο σώμα. Συχνά τα άτομα αναφέρουν ότι πριν την έναρξη των ΔΠΤ, ακολουθούσαν δίαιτα με στόχο την απώλεια βάρους. Ωστόσο οι διαταραχές πρόσληψης τροφής είναι πολυπαραγοντικό φαινόμενο και η έναρξη τους οφείλεται σε βιολογικούς, ψυχολογικούς, κοινωνικούς, αναπτυξιακούς παράγοντες.

 

location  Δουκίσσης Πλακεντίας 51-55 & Λαρίσης,
      Αμπελόκηποι, (στάση μετρό: Πανόρμου)

phone  2106465118   

call 24 6937647218

envelope  info@mavroeidi-psychologos.gr

Ακολουθήστε μας